Herdenkingsmonument geschonken door de filantropische vrienden n.a.v. het 150-jarig bestaan van de U.L.B. (ULB)

Dit beeld in gietsteen werd gemaakt door de Brusselse kunstenaar Georges Dobbels (1910–1988). Hij volgde zijn opleiding aan de Academies van Tourcoing (Frankrijk) en Brussel. Aanvankelijk liet hij zich inspireren door het classicisme, maar later in zijn carrière werd zijn werk steeds sterker beïnvloed door het symbolisme en animisme, om uiteindelijk te evolueren naar abstractie. Naast zijn artistieke praktijk was Dobbels ook professor aan de ULB/VUB, waar hij onder meer kunstgeschiedenis doceerde.

Het werk werd opgericht ter gelegenheid van de 150ste verjaardag van de universiteit in 1984 en geschonken door de loge De Filantropische Vrienden. Het idee van een universiteit vrij van dogma’s — zowel filosofische als religieuze — ontstond rond 1830 binnen vrijmetselaarskringen. In 1834 leidde dit, als reactie op de oprichting van een katholieke universiteit in Mechelen, tot de effectieve oprichting van de universiteit onder leiding van advocaat Pierre Théodore Verhaegen (1796–1862).

Het abstracte monument bevat verschillende symbolische elementen, waaronder de passer en de winkelhaak, evenals de zon, waarvan de stralen zijn opgebouwd uit wassende manen. De passer en winkelhaak vormen samen een van de belangrijkste symbolen van de vrijmetselarij en staan voor de rechtlijnigheid en rechtvaardigheid die van een vrijmetselaar worden verwacht. Ondanks zijn monumentale afmetingen heeft het beeld een sobere uitstraling.

Door het abstracte karakter is het werk vatbaar voor uiteenlopende interpretaties. De uitgeholde cirkel in het bovenste gedeelte kan worden opgevat als een evocatie van een gezicht, waarbij de leegte een betekenisvolle rol speelt. Duidelijk is in elk geval dat Georges Dobbels met dit abstracte werk, via eenvoudige vormen, de universele waarden van de vrijmetselarij in relatie tot de universiteit trachtte te verbeelden.