Datum

Tussen 1575 en 1580

soort van object

Materialen

Opschriften

"Stal van bouen." (rechtsboven)

Afmetingen

hoogte 14.2 cm — wijdte 19.9 cm
hoogte 31.5 cm — wijdte 25.3 cm

Inventaris nummer

984

Identifier Urban

79705
lees meer

Beschrijving

Het Uitzicht op Stalle vanuit het noorden maakt deel uit van de serie van 24 gravures getiteld Uitzichten op de omgeving van Brussel, gemaakt tussen 1575 en 1580 door Hans Collaert I en gedrukt door Hans van Luyck in Antwerpen. De maker van de tekeningen waarop deze gravures zijn gebaseerd, blijft onbekend, hoewel onderzoek wijst op een kunstenaar die dicht bij Hans Bol of Jacob Grimmer stond. De serie was ook succesvol in de 17e eeuw, toen Visscher deze opnieuw uitgaf in Amsterdam, er een nummering aan toevoegde en bepaalde afbeeldingen om commerciële redenen aan Bol toeschreef. Deze serie kwam tegemoet aan een groeiende vraag van liefhebbers van Vlaamse landschappen en bood schilders een visueel repertoire. In die tijd groeide de belangstelling voor cartografie en topografie, ingegeven door praktische en politieke behoeften. De aristocraten illustreerden hun domeinen om hun macht te tonen.

Net als Uitzicht op Stalle worden beide prenten bewaard in de gemeente Ukkel (andere exemplaren bevinden zich in de Koninklijke Bibliotheek van België). In deze gravure geeft Hans Collaert I opnieuw de heerlijkheid Stalle weer vanuit een andere hoek, maar steeds vanuit een hoger perspectief. De landelijke sfeer wordt versterkt door de aanwezigheid van herders, wandelaars, bomen en een beekje, waarschijnlijk de Ukkelbeek. Typische huizen met rieten daken vormen de achtergrond, met in het midden wat lijkt op de Stallekapel, herkenbaar aan het schuine dak en de achthoekige toren. Deze gotische kapel, gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw-van-Bijstand, zou in het midden van de 14e eeuw zijn gebouwd. Het gebouw werd in de loop der eeuwen licht gewijzigd en werd in 1938 beschermd.

De familie Collaert is een kunstenaarsdynastie die zich sinds de 16e eeuw specialiseert in gravures. Hans Collaert I, waarschijnlijk rond 1525 in Brussel geboren, leert het vak in het atelier van zijn vader, Jannen Collaert. Rond 1563 vestigt hij zich in Antwerpen, waar hij blijft tekenen voor verschillende ambachtslieden, met name voor edelsmeden. Zijn eerste gravures, gepubliceerd in 1555, werden uitgegeven door Hieronymus Cock.

Auteur : Vereniging voor het Kunstpatrimonium, I. Mastromarino, 2024

Bronnen

Over het werk:

DIELS, A., Hans Collaert I, dans VAN DE KERCKHOF, V., BUSSERS, H., Le peintre et l’arpenteur. Images de Bruxelles et de l’ancien duché de Brabant, tentoonstellingscatalogus, 15 september-17 december 2000, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België in Brussel, Doornik, 2000, pp. 206-210.

HAUTEKEETE, S., De la Ville à la campagne. L’image du Brabant dans les dessins topographiques du XVIe siècle, in VAN DE KERCKHOF, V., BUSSERS, H., ibid., pp. 47-57.

DIELS, A., LEESBERG, M., The new Hollstein Dutch and Flemish etchings, engravings and woodcuts, 1450-1700. The Collaert dynasty, vol. V, Rotterdam, 2005, n. 1246, p. 229.

Sur l’artiste :

‘Wat d’yser can bemaelen’ : les estampes des graveurs anversois Collaert (1550-1630)DIELS, A., ‘Wat d’yser can bemaelen’ : les estampes des graveurs anversois Collaert (1550-1630), tentoonstellingscatalogus, 25 februari-19 april 2005, Koninklijke Bibliotheek van België, Nassaukapel, Brussel, pp. 19-21 et 60-62.

DIELS, A., De familie Collaert (ca. 1555-1630) en de prentkunst in Antwerpen, Brussel, 2010, pp. 74-149.

Sur la chapelle et l’ancien hameau de Stalle :

CABUY, Y., DEMETER, S., LEUXE, F., Atlas du sous-sol archéologique. Uccle, vol. 3, Brussel, 1993, pp. 50-52 et 94-96.

PIERRARD, J.-M., La chapelle de Notre-Dame de Stalle, Cercle d'Histoire, d'Archéologie et de Folklore d'Uccle et environs, Brussel, 1998.

Register van beschermd onroerend erfgoed in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Brussel Stedenbouw en Erfgoed, Directie Monumenten en Landschappen, februari 2024, p. 263 https://patrimoine.brussels/decouvrir/registre-du-patrimoine-protege (geraadpleegd op 28 november 2024).

Colofon

Discussie