Beschrijving

Dit schilderij illustreert op indrukwekkende wijze een scène van sociale solidariteit in een gemeenschap, midden in de context van de Eerste Wereldoorlog. Trouw aan zijn postimpressionistische stijl combineert Dutillieu levendige penseelstreken en een warm kleurenpalet om dit diep menselijke moment vast te leggen. Het werk maakt deel uit van een reeks van vier schilderijen gewijd aan de voedselhulp in Ukkel tijdens de Eerste Wereldoorlog, met onder meer de gemeentelijke opslagplaats en het weldadigheidsbureel, waarschijnlijk in opdracht van burgemeester Errera, die het in 1921 aan de gemeente schonk (inv. 223224, 222).

In deze scène gebruikt Dutillieu aardetinten die worden versterkt door heldere nuances, waardoor de menselijke warmte die uit de situatie voortvloeit, goed tot uiting komt. De details van de kleding en de uitdrukkingen van de personages getuigen van een nauwkeurige observatie en een diep realisme, kenmerken van zijn belangstelling voor sociale vraagstukken (zie inv. K.1919.2 et inv. 1477T). Met dit schilderij documenteert hij een cruciaal aspect van het leven in Ukkel en benadrukt hij tegelijkertijd de waarden van delen en collectieve veerkracht. Het uitdelen van soep wordt hier een symbool van samenhang en solidariteit in tijden van crisis. Het werk werd vereeuwigd in een reeks postkaarten, wat zijn visuele en emotionele impact bewijst.

Jef Dutillieu, geboren als Pierre-Joseph Dutillieu, is een Belgische schilder uit de eerste helft van de 20e eeuw. Tussen 1895 en 1898 volgt hij een opleiding aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Brussel, waar hij zich aansluit bij het postimpressionisme en naam maakt met portretten, landschappen en zeegezichten. Hij blinkt echter vooral uit in het weergeven van de sociale werkelijkheid en de gevolgen van oorlog. Als vluchteling in de Westhoek tijdens de Eerste Wereldoorlog wijdt hij zijn talent aan het documenteren van de verwoesting, zoals blijkt uit zijn schilderij De IJzer (1919, inv. 10076/11), in opdracht van de Belgische staat en aangekocht door de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten in 1920. Na de oorlog vestigt hij zich in Ukkel, waar hij actief blijft in artistieke kringen zoals Le Labeur en hij lid is van het Uccle Centre d'Art. Tot aan zijn dood in 1960 getuigt zijn werk van een artistiek en humanistisch engagement, geworteld in een beschouwing over de sociale en historische omwentelingen van zijn tijd.

Auteur : Vereniging voor het Kunstpatrimonium, D. Prina, 2024

Bronnen

Over het werk: 


AMEEUW, P. & COLLECTIF, Uccle et la Grande Guerre, Cercle d’Histoire, d’Archéologie et de Folklore d’Uccle et environs, 2018, p. 38, 39, 131.

Over de kunstenaar:

Huwelijksakte van Jeanne Emma Dirickx en Edmond Marie Dutillieu waarin Pierre Joseph Dutillieu als erkend kind wordt vermeld, Rijksarchief, akte nr. 212, 16-11-1878, Dossier Burgerlijke stand - Huwelijken - Vlaams-Brabant en Brussels Hoofdstedelijk Gewest, gemeente Sint-Gillis.

Huwelijksakte van Louise Philomène Cornélie Delvaux en Pierre Joseph Dutillieu, Rijksarchief, akte nr. 48, 29-07-1901, Dossier Burgerlijke stand - Huwelijken - Vlaams-Brabant en Brussels Hoofdstedelijk Gewest, gemeente Vorst.

BENEZIT Dictionnaire des peintres, sculpteurs, dessinateurs et graveurs, t. 4, Librairie Grund, Parijs, 1999, p. 929.

DE GEEST, J., et DE GRYSE, P. (dir.), Couleurs au front, 1914-1918, Les peintres au front belge, tentoonstellingscatalogus Galerie du Crédit Communal Passage 44, van 5/02/ tot 25/05 1999, Crédit Communal, Brussel, 1999, p. 94.

DESSERT-CORVOL, A., Dictionnaire Biographique des Arts Plastiques en Belgique, de Gulden Roos, Antwerpen, 2002, 1er tome, p. 469. 

Colofon

Discussie