De Diepestraat

Een prospectus van de tentoonstelling in het Uccle Centre d'Art uit mei 1928 vermeldt dat Willem De Pauw in die tijd in de Linkebeekstraat woonde. Ter gelegenheid van deze tentoonstelling toont de kunstenaar aan het publiek een landschap en een tekening. 

De Pauw heeft ons verschillende zichten op Ukkel nagelaten, die vandaag bewaard worden in de collectie van de gemeente.  Hij heeft in zijn carrière verschillende technieken verkend: schilderen, pastels, tekenen en gravure. We weten dat hij aan de Academie van Brussel heeft gestudeerd en dat hij in 1917 heeft deelgenomen aan het Salon des Arts Décoratifs in België in de Galerie Georges Giroux.

De Diepestraat, geschilderd in de jaren 1920, is een voorbeeld van de verandering die de stedenbouwkundige structuur van Ukkel in de loop der tijd heeft ondergaan. De kunstenaar zelf vermeldt dit in een brief aan de burgemeester van 8 april 1930, die bewaard wordt in de archieven van de gemeente. Daarin vraagt hij naar de beslissing van de gemeenteraad over de aankoop van zijn schilderij*. Hij wil de aandacht vestigen op de historische waarde van zijn werk: “Deze plek heeft al een folkloristische waarde omdat ze niet meer bestaat, met het pittoreske uiterlijk dat ze had toen ik het werk maakte, en omdat de Diepestraat ingrijpend is veranderd.” Het werk stelt namelijk het oude gehucht voor dat zich op het kruispunt van de Diepestraat en de Sint-Jobsesteenweg bevond. Vanaf het begin van de 20e eeuw werden in verschillende onderzoeken de levensomstandigheden van de arbeidersbevolking in de vallei van Sint-Job aan de kaak gesteld. Deze mensen hadden geen drinkwater.

Een droge laag en een grofmazig doek versterken het effect van een armoedig landschap. Alleen de donkere contourlijn verwijst hier naar zijn interesse voor de expressionistische stijl, die duidelijker zichtbaar is in zijn pastels die op openbare veilingen te zien waren (Landschap in Vlaanderen, 1916, Dewit Auctions, Oostende, 10 april 2023, lot nr. 2729). Deze stijl komt ook terug in een gravure met krachtige lijnen die bewaard wordt in de gemeente Ukkel: De Cherubs. 

*Op besluit van het gemeentebestuur van 19 april 1930 wordt het schilderij door de gemeente aangekocht, voor een bedrag van 900 frank.